6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılarak onlarca kişinin hayatını kaybettiği Grand İsias Otel ile ilgili tazminat davasında kritik bir bilirkişi raporu mahkemeye sunuldu. Adıyaman 2. İdare Mahkemesi'ne teslim edilen raporda, kamu kurumlarının toplam yüzde 28 oranında kusurlu olduğu belirtildi. Rapor, deprem felaketinin ardından açılan tazminat davasında sorumlulukların netleşmesi açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor[1].
Kusur oranları kurum bazında ayrıştırıldı
Bilirkişi heyetinin hazırladığı raporda, otelin yıkılmasında en büyük kamu kusuru Adıyaman Belediyesi'ne yüklendi. Belediyenin yüzde 20 oranında kusurlu olduğu ifade edilirken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na yüzde 6, AFAD'a ise yüzde 2 kusur payı verildi. Raporda, belediyenin yapı denetim ve ruhsat süreçlerindeki ihmallerinin yanı sıra, bakanlığın denetim eksiklikleri ve AFAD'ın acil durum koordinasyonundaki aksaklıklarının faciaya katkıda bulunduğu vurgulandı[2].
Adıyaman Belediyesi'nin sorumluluğu ön planda
Raporda özellikle Adıyaman Belediyesi'nin yapı denetim ve imar izni süreçlerinde gerekli özeni göstermediği belirtiliyor. Deprem yönetmeliğine uygun olmayan inşaat uygulamalarının göz ardı edildiği kaydedilirken, belediyenin teknik personelinin yetersiz denetim yaptığına dikkat çekiliyor. Adıyaman Belediyesi'nin bu süreçteki ihmali, yüzde 20'lik kusur oranını beraberinde getirdi[3].
Bakanlık ve AFAD'ın rolü
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yüzde 6 kusur oranıyla sorumlu tutulması, merkezi denetim mekanizmalarındaki zafiyeti ortaya koyuyor. Raporda, bakanlığın taşra teşkilatının yetersiz denetim yaptığı ve yapı güvenliği konusunda gerekli uyarıları zamanında yapmadığı ifade edildi. Çevre Bakanlığı'nın, belediyelerin denetimindeki boşlukları doldurmakla yükümlü olduğu ancak bu görevi yerine getirmediği belirtiliyor.
AFAD'ın ise yüzde 2 kusur oranıyla raporda yer alması, afet öncesi hazırlık ve müdahale planlamasındaki eksikliklere işaret ediyor. AFAD'ın, deprem riski yüksek bölgelerde yapı denetimine dolaylı katkısının yetersiz kaldığı ve acil durum koordinasyonunda gecikmeler yaşandığı değerlendiriliyor[4].
Davanın seyri ve olası sonuçları
Bilirkişi raporu, İsias Otel tazminat davasında kamu kurumlarının sorumluluğunu somutlaştıran ilk kapsamlı değerlendirme olma özelliği taşıyor. Raporun mahkeme tarafından dikkate alınması halinde, Adıyaman Belediyesi, Çevre Bakanlığı ve AFAD'a karşı tazminat taleplerinin güçleneceği belirtiliyor. Uzmanlar, bu raporun deprem felaketlerinde kamu denetiminin önemini bir kez daha gündeme getirdiğini ve benzer davalar için emsal teşkil edebileceğini vurguluyor[5]. Önümüzdeki günlerde mahkemeden çıkacak karar, hem adli sürecin seyri hem de afet yönetimindeki kamu sorumluluğu açısından yakından takip edilecek.